چرا مدارس مهارت های زندگی را به دختران آموزش نمی دهند؟
به گزارش بلاگ سان، عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی اظهار داشت: مهم ترین نیاز تربیتی دختران امروز، شناخت درست نقش ها و اولویت های زندگی است.
خبرگزاری مهر _ گروه جامعه:
تحولات اجتماعی و تغییر سبک زندگی، نیازهای تربیتی دختران امروز را نسبت به گذشته دگرگون کرده است. با این وجود، خیلی از کارشناسان اعتقاد دارند نظام آموزشی و خانواده هنوز نتوانسته اند متناسب با این تغییرات، مهارت های ضروری جهت ایفای نقش های مختلف زندگی را به دختران آموزش دهند. در همین جهت با فاطمه وجدانی، دکترای فلسفه تعلیم و تربیت و عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی، گفتگو کرده ایم.
در ادامه مشروح این پرسش و پاسخ را می خوانید.
مهم ترین نیاز تربیتی دختران امروز چیست؟
وجدانی: یکی از نیازهای مهم دختران امروز، احتیاج به آگاهی و تعریف دقیق نقش های خود در صحنه زندگی است. خوشبختانه دختران امروز شناخت دقیق تری از استعدادها و قابلیتهای خود دارند، و زمینه شکوفایی و پرورش این استعدادها هم بالاتر از گذشته برایشان برقرار است. بعنوان مثال، دختران امروز علاوه بر هویت فردی و خانوادگی، به میزان زیادی متوجه بعد اجتماعی هویت خود شده اند و خیلی مشتاق هستند تا نقش های بیشتر و مهم تری را در زمینه اجتماع ایفا کنند.
این قابلیتها و کارهای چندگانه در مجموع می تواند ظرفیت خوبی برای رشد جامعه باشد. اما مساله اینست که اگر دختر خانم نتواند نظام ارزش های خودرا ساماندهی کند، گرفتار به هم ریختگی و پریشانی ارزشها، تعارض نقش ها و ناتوانی در تشخیص اهم و مهم می شود و امکان دارد نتواند حتی همان نقش های پایه و مهم تر خودرا نیز به درستی ایفا نماید. بنابراین، اینکه من در این جهان چه جایگاه و نقشی دارم، چه کارهایی باید انجام بدهم، در تعارض ها و تزاحم ها، چه طور باید مسئولیت های متعدد خودرا مدیریت کنم، احتیاج به آموزش دارد.
آنچه خانواده و نظام آموزشی کمتر به آن توجه کرده اند، چیست؟
وجدانی: همین مساله ای که مطرح کردم، می تواند ناشی از کم کاری تربیتی نظام خانواده و نظام آموزشی باشد. کودک در ابتدا و در دوران طلایی یادگیری خود، خیلی از ارزش ها و رمز و راز زندگی موفق را در خانواده می آموزد؛ خصوصاً بوسیله یادگیری ضمنی و مشاهده ای.
منتها باتوجه به شکاف نسلی بین دختران امروز و مادران آنها، واقعیت اینست که میزان دغدغه مندی، انگیزه و فعالیت اجتماعی مادران و فرزندان تفاوت قابل توجهی دارد؛ بدین معنا که کارهای اجتماعی سهم کمرنگ تری در زندگی بانوان نسل های گذشته داشته است.
به همین نسبت، تعارض نقش ها و مهارت مدیریت آنها کمتر مساله ایشان بوده است؛ درحالی که برای دختران امروز این مساله کاملا موضوعیت دارد. ازاین رو دختران امروز، چنین مهارتی را نه بصورت الگویی و مشاهده ای و نه بوسیله آموزش کلامی از مادران خود نیاموخته اند.
خیلی از دختران امروز برعکس مادران شان، بهترین سالهای جوانی خودرا به ادامه تحصیل، اشتغال یا کارهای اجتماعی اختصاص داده اند و ازدواج و فرزندآوری را به سالیان بعدی عمر خود واگذار می کنند و ما پیامد این گونه اولویت بندی را، در جنبه های فردی، خانوادگی و اجتماعی می بینیم. از طرفی، نظام تربیتی ما نیز عمدتاً کنکور محور است و به همین علت در دوران مدرسه، کمتر به پرورش شخصیت و مهارت آموزی پرداخته می شود.
آیا میان آموزش های مدرسه و نیازهای واقعی دختران در زندگی امروز فاصله وجود دارد؟
وجدانی: به زعم من، بله. همانطور که عرض کردم، تربیت ساحت های گوناگونی دارد. بطورمثال برخی ساحت های مهم آن عبارتند از تربیت معنوی- اخلاقی، تربیت شهروندی، تربیت سیاسی، تربیت برای همسری و مادری و نظایر اینها. جالب است که طبق اسناد بالادستی، بطورمثال ساحت تربیت دینی-اخلاقی بر سایر ساحت ها اولویت دارد؛ هم چنین، سایر ساحت هایی که اشاره کردم، خیلی مهم شمرده شده است؛ اما در عمل، و در نظام آموزشی کنکور محورما، این ساحت ها در عمل به حاشیه رانده شده اند.
پرداختن جدی به پرورش این ساحت ها نیازمند تحولات اساسی در هدف گذاری، اختصاص زمان و منابع، به کار بردن روشهای متنوع و کارآمد و... است. بهرحال، چنین پیداست که هم اکنون این ساحت ها چندان در اولویت نیستند؛ یا بصورت خیلی ناقصی آموزش داده می شوند. به همین دلیل نظام آموزشی ما از جامعیت یا حداقل از تعادل برخوردار نیست. اساسا در نظام آموزشی شناخت محور ما، پرورش بعد عاطفی و مهارتی دانش آموزان مغفول هستند.
بنابراین، آموزش های مدرسه ای، در وضعیت فعلی جوابگوی همه نیازهای تربیتی دختران امروز نیست و خروجی های نظام آموزشی غالبا تک بعدی و بصورت محدود رشد یافته اند. برای رفع این نقایص احتیاج به سازماندهی مجدد اهدف و روشهای تربیتی در مدارس هستیم.
حرف آخر اینکه اما مسئله این است که اگر دختر خانم نتواند نظام ارزش های خودرا ساماندهی کند، گرفتار به هم ریختگی و پریشانی ارزشها، تعارض نقش ها و ناتوانی در تشخیص اهم و مهم می شود و امکان دارد نتواند حتی همان نقش های پایه و مهم تر خودرا هم به درستی ایفا نماید. بطورمثال برخی ساحت های مهم آن عبارتند از تربیت معنوی- اخلاقی، تربیت شهروندی، تربیت سیاسی، تربیت برای همسری و مادری و نظایر اینها. جالب است که طبق اسناد بالادستی، بطورمثال ساحت تربیت دینی-اخلاقی بر سایر ساحت ها اولویت دارد؛ هم چنین، سایر ساحت هایی که اشاره کردم، خیلی مهم شمرده شده است؛ اما در عمل، و در نظام آموزشی کنکور محورما، این ساحت ها در عمل به حاشیه رانده شده اند. پرداختن جدی به پرورش این ساحت ها نیازمند تحولات اساسی در هدف گذاری، اختصاص زمان و منابع، به کار بردن روشهای متنوع و کارآمد و...
منبع: blogsun.ir
این پست بلاگ سان را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین پستهای مرتبط
نظرات کاربران بلاگ سان در مورد این مطلب