بحران هویت سالمندان با مهارت آموزی و خودمراقبتی مهار می شود
به گزارش بلاگ سان، روانشناس سالمندان، با تاکید بر این که سن تقویمی معیار جامعی برای پویایی انسان نیست، حفظ استقلال و سلامت روان در دوران سالمندی را ضروری دانست.
به گزارش بلاگ سان به نقل از پایگاه خبری تحلیلی رادیو گفت و گو، برنامه «از من بپرس» با مبحث روان شناسی سالمندی، از پذیرش تا کیفیت زندگی و با حضور هما مردان، روانشناس سالمندان، به روی آنتن رفت.
هما مردان، با تبیین جایگاه سالمندی در هرم رشد انسانی اظهار نمود: سالمندی هیچگاه به مفهوم رکود یا پایان فعالیت نیست، بلکه اوج کمال روحی، معنوی و تجمیع تجارب زیسته به شمار می رود؛ حتی در شرایطی که قوای جسمانی تا حدی رو به تحلیل می گذارد، فرد می تواند با سازگاری، مراقبت های پزشکی و تقویت آرامش درون، کیفیتی بسیار بالا از زندگی را تجربه کند.
وی با اشاره به تقسیم بندی دوره های کهنسالی اضافه کرد: در الگوهای بهداشتی کشور، افراد ۶۵ سال به بالا سالمند تلقی می شوند که خود به سه گروه سالمند جوان از ۶۵ تا ۷۵ سال، سالمند میانسال و سالمند پیر تفکیک می گردند؛ بخش عمده ای از سالمندان جوان دارای نشاط و انرژی بالا هستند و جامعه باید با فراهم ساختن زیرساخت های سالمند دوست، بستری برای سودجستن از این سرمایه های اجتماعی فراهم نماید.
این روانشناس در جواب پرسشی در رابطه با انزوای ناشی از فقدان شریک زندگی در سالمندان اشاره کرد: تجربه ازدست دادن همسر، فقدانی عمیق است که فرد را با بحران هویت و تنهایی شدید مواجه می سازد؛ بروز بی حوصلگی، گریه و پرخاشگری در ماه های نخست، بخشی طبیعی از فرآیند سوگواری است و اطرافیان نباید این واکنش ها را نابهنجار تلقی کنند یا بدنبال تحمیل برنامه های شتاب زده بر سالمند باشند.
وی حفظ استقلال فردی و مدارا را کلید تعامل با کهنسالان دانست و تصریح کرد: بزرگ ترین خطا در مقابل سالمند، تحمیل خواسته ها یا نقض خودمختاری او به بهانه دلسوزی است؛ خانواده ها باید با همدلی، احساسات او را به رسمیت بشناسند و به جای اجبار به ترک خانه، در محیط آرامش بخش زندگی در کنارش حضور داشته باشند تا احساس تنهایی کاهش پیدا کند.
مردان پیرامون بازگرداندن انگیزه زیستن به سالمندان افسرده خاطرنشان کرد: احیای حس ارزشمندی و کارآمدی، مؤثرترین داروی التیام بخش در این سنین است؛ فرزندان می توانند با واگذاری مسئولیت های سبک، مشورت گرفتن در امور خانواده و برجسته ساختن جایگاه پدری یا مادری، نقش هویتی آنان را زنده نگاه دارند؛ همینطور در صورت استمرار نشانه های افسردگی فراتر از ۶ ماه، همراهی هم زمان روان پزشک و روانشناس در بهبود کیفیت زندگی سالمند راهگشا خواهد بود.
بازنشستگی نباید به مفهوم توقف و گوشه نشینی باشد
وی با تحلیل دستاوردهای روانی آغاز دوره بازنشستگی اظهار داشت: اشتغال نقشی اساسی در تعریف هویت اجتماعی افراد ایفا می کند و قطع ناگهانی این پیوند می تواند احساس پوچی، بی حوصلگی و احساس سربار بودن را در محیط خانه به همراه داشته باشد.
این روانشناس در مصاحبه با رادیو گفت و گو با اعلان اینکه این بحران ارتباطات خانوادگی و آرامش فرد را دستخوش چالش می سازد، اضافه کرد: افراد باید بدانند که بازنشستگی نقطه پایان فعالیت نیست، بلکه آغازی برای پیگیری اهداف و علایقی است که در دوران خدمت فرصت پرداختن به آنها فراهم نبوده است.
وی به طرح پیشنهادی خود برای پیش گیری از بحران های این مقطع اشاره نمود و خاطرنشان کرد: سازمان های دولتی و نهادهای کارفرمایی موظف اند دست کم دو تا پنج سال قبل از موعد بازنشستگی نیروها، دوره های آمادگی و تفاهم نامه های مهارتی با مراکزی همچون فنی و حرفه ای منعقد کنند.
مردان اشاره کرد: با این سازوکار، کارکنان متناسب با رغبت شخصی در حرفه های جایگزین مهارت کسب کرده و بعد از اتمام خدمت رسمی، باانگیزه وارد فعالیتهای نو یا کارآفرینی می شوند.
وی پدیده خودغفلتی را صدمه ای جدی در دوران کهنسالی دانست و تصریح کرد: خودمراقبتی عنصری کلیدی در سلامت روان است و سالمندان باید علاوه بر مراقبت هایی که از جانب خانواده دریافت می کنند، نقش فعالی در رسیدگی به سلامت تن و روان خود داشته باشند.
این روانشناس بیان کرد: توجه به خواب منظم، نوشیدن آب کافی، تحرک روزانه و انجام کارهای کوچک و امیدبخش مانند نگهداری گل وگیاه یا پرداختن به مطالعه و دعا، مانع از تحلیل قوای روحی می شود.
وی در رابطه با اهمیت روابط اجتماعی و مهار انزوای سالمندان اضافه کرد: تداوم ارتباط با دوستان قدیمی، شرکت در جمع های محلی و هم نشینی های خانوادگی نقشی درمانگر دارد.
مردان تاکید کرد: فرزندان و نوه ها باید با صبوری و احترام، ارتباطات بین نسلی را حفظ کنند و حتی در صورت دوری مسافت، از راه تماسهای تصویری و مکالمات روزمره، حس ارزشمندی و حضور در جمع را به سالمندان منتقل نمایند.
وی به لزومایمن سازی محیط زندگی سالمندان اشاره نمود و اظهار داشت: تعبیه دستگیره در حمام و سرویسهای بهداشتی، حذف فرش های لغزنده و توجه به نور مناسب فضا، از رخداد حوادث جسمی و بدنبال آن صدمه های سایکوسوماتیک جلوگیری می کند.
این روانشناس تاکید کرد: سودجستن از خرد و تجارب گران سنگ بازنشستگان و نگاه جامعه به آنان به عنوان پیش کسوتان پرتوان، ضامن پویایی و سلامت اجتماعی کشور است.
به گزارش بلاگ سان به نقل از پایگاه خبری تحلیلی رادیو گفت و گو، برنامه از من بپرس با مبحث روان شناسی سالمندی، از پذیرش تا کیفیت زندگی و با حضور هما مردان، روانشناس سالمندان، به روی آنتن رفت.هما مردان، با تبیین جایگاه سالمندی در هرم رشد انسانی اظهار نمود: سالمندی هیچگاه به مفهوم رکود یا پایان فعالیت نیست، بلکه اوج کمال روحی، معنوی و تجمیع تجارب زیسته به شمار می رود؛ حتی در شرایطی که قوای جسمانی تا حدی رو به تحلیل می گذارد، فرد می تواند با سازگاری، مراقبت های پزشکی و تقویت آرامش درون، کیفیتی بسیار بالا از زندگی را تجربه کند.وی با اشاره به تقسیم بندی دوره های کهنسالی اضافه کرد: در الگوهای بهداشتی کشور، افراد ۶۵ سال به بالا سالمند تلقی می شوند که خود به سه گروه سالمند جوان از ۶۵ تا ۷۵ سال، سالمند میانسال و سالمند پیر تفکیک می گردند؛ بخش عمده ای از سالمندان جوان دارای نشاط و انرژی بالا هستند و جامعه باید با فراهم ساختن زیرساخت های سالمند دوست، بستری برای سودجستن از این سرمایه های اجتماعی فراهم نماید.این روانشناس در جواب پرسشی در رابطه با انزوای ناشی از فقدان شریک زندگی در سالمندان اشاره کرد: تجربه ازدست دادن همسر، فقدانی عمیق است که فرد را با بحران هویت و تنهایی شدید مواجه می سازد؛ بروز بی حوصلگی، گریه و پرخاشگری در ماه های نخست، بخشی طبیعی از فرآیند سوگواری است و اطرافیان نباید این واکنش ها را نابهنجار تلقی کنند یا بدنبال تحمیل برنامه های شتاب زده بر سالمند باشند.وی حفظ استقلال فردی و مدارا را کلید تعامل با کهنسالان دانست و تصریح کرد: بزرگ ترین خطا در مقابل سالمند، تحمیل خواسته ها یا نقض خودمختاری او به بهانه دلسوزی است؛ خانواده ها باید با همدلی، احساسات او را به رسمیت بشناسند و به جای اجبار به ترک خانه، در محیط آرامش بخش زندگی در کنارش حضور داشته باشند تا احساس تنهایی کاهش پیدا کند.مردان پیرامون بازگرداندن انگیزه زیستن به سالمندان افسرده خاطرنشان کرد: احیای حس ارزشمندی و کارآمدی، مؤثرترین داروی التیام بخش در این سنین است؛ فرزندان می توانند با واگذاری مسئولیت های سبک، مشورت گرفتن در امور خانواده و برجسته ساختن جایگاه پدری یا مادری، نقش هویتی آنان را زنده نگاه دارند؛ همینطور در صورت استمرار نشانه های افسردگی فراتر از ۶ ماه، همراهی هم زمان روان پزشک و روانشناس در بهبود کیفیت زندگی سالمند راهگشا خواهد بود.
این پست بلاگ سان را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین پستهای مرتبط
نظرات کاربران بلاگ سان در مورد این مطلب