طی یادداشتی مطرح شد؛

نتایج سیاسی لایحه حجاب چیست؟

به گزارش بلاگ سان، پژوهشگر مسائل اجتماعی توضیحاتی در رابطه با نتایج سیاسیِ لایحه حجاب و مسئله سرمایه اجتماعی عرضه داد.

نتایج سیاسی لایحه حجاب چیست؟

به گزارش بلاگ سان به نقل از مهر، ابوالفضل اقبالی پژوهشگر مسائل اجتماعی در یادداشتی درباره ی حجاب با اشاره به مغالطه ای به نام سرمایه اجتماعی گفت: یکی از با اهمیت ترین چالش های مطرح درباره ی لایحه عفاف و حجاب پیرامون نتایج سیاسیِ لایحه است که از قضا جریان های سیاسی مختلف کشور حول آن اتفاق نظر دارند! و آن کاهش سرمایه اجتماعی حاکمیت و نظام جمهوری اسلامی است. به عبارت دیگر هم محسن برهانی که قمه کشیدن روی پلیس جمهوری اسلامی را تشجیع مردم می داند، نگران کاهش سرمایه اجتماعی نظام بعد از اجرای قانون حجاب است و هم آیت الله فلانی و دکتر بهمانی که از ذابّین در ولایت و انقلاب هستند و قصد فعالیت جدی در انتخابات پیش رو دارند! نگران این مساله هستند.
تکلیف ما با این گفتار در بین رجال سیاسی معلوم است. انذار طیف مقابل نسبت به سرمایه اجتماعی از باب گرا دادن به جامعه برای روشن نگهداشتن مخالفت ها با حجاب و فشار به حاکمیت جهت تعطیلی این حکم اجتماعی الهی است. جریان اصولگرایی نیز نگران سرمایه اجتماعی دار و دسته خودشان هستند و از باب تضمین سبد رأی خود در انتخابات مجلس و ریاست جمهوری آینده مفاهیمی چون سرمایه اجتماعی، انسجام ملی، امنیت و… را بلغور می کنند.
این گفتار اما در بین نخبگان اجتماعی که نقش تصمیم سازی برای مسئولان دو طیف سیاسی دارند، ماهیت متفاوتی داشته و از جنس مناقشه و چالش نظری و معرفتی است که ماموریت یادداشت حاضر ورود به این سطح از گفتگو است. تلقی این افراد از سرمایه اجتماعی نظام با یک سوءتفاهم و تعمیم نادرست هم راه است. پس بنظر می رسد ابتدا باید درک صحیحی نسبت به سرمایه اجتماعی حاکمیت پیدا نماییم و سپس وارد مناقشه درباره ی تأثیر قانون حجاب بر آن شویم.
در یک دسته بندی اولیه و بسیط و صرفاٌ برای صورت دهی به تصویر ذهنی خود از جامعه ایران می توان گفت سه طیف از مردم و نسبت آنها با حاکمیت وجود دارند. مهم هم نیست که فراوانی و درصد هرکدام از این دسته ها چقدر است. دسته اول که ما به آنها هسته سخت حامیان انقلاب اسلامی و نظام می گوئیم که غالباً طیف مذهبی و حزب اللهی جامعه هستند. دسته دوم که آنها را اصطلاحاً طیف خاکستری می نامیم و افرادی هستند که نسبت شان با جمهوری اسلامی از جنس «معیشت» و اقتصادیست. مخالفت شان و همراهی شان با نظام معیشت محور است. اینها بارزترین و فربه ترین بخش از بدنه جامعه ایرانی را می سازند. و در نهایت دسته سوم افرادی هستند که نسبتی «فرهنگی» با جمهوری اسلامی دارند و از مخالفان «ایدئولوژیک» نظام محسوب می شوند. اینها حتی اگر جمهوری اسلامی، ایران را تبدیل به سوئیس هم بکند با آن مخالف اند! باز اگر بخواهم مثالی ساده جهت تقریب به ذهن بزنم می گویم اعتراضات آبان ۹۸ در کشور متعلق به دسته دوم و غائله مهسا متعلق به دسته سوم بود. شاید در فرصتی تفصیلی این دسته بندی را بسط و شرح دهم.
با چنین تعریفی از بدنه اجتماعی مردم می توان تشخیص داد که دسته سوم اساساً نمی توانند سرمایه اجتماعی نظام باشند. یعنی مساله ماقبل قانون حجاب است. دسته اول هم که برمبنای تنظیمات کارخانه در سبد سرمایه اجتماعی نظام قرار دارند و اتفاقاً الزام قانونی حجاب آنها را نسبت به نظام دلگرم تر می کند. چالش اصلی درباره ی تحلیل رفتار و نگرش دسته سوم به مساله حجاب و مداخله حاکمیت است. تلقی من این است که آنچه نگرش و رفتار این طیف از مردم را در نسبت با قانون حجاب تعیین می کند، «واقعیتِ اجتماعی قانون» نیست بلکه روایت هایی است که در نسبت با آن دریافت و مصرف می کنند.
مستند این ادعا من، تفاوت های آماری در نظرسنجی هایی است که نحوه سوال و ادبیات پرسش آنها از مردم با یکدیگر متفاوت می باشد. این که شما سوال تان درباره ی ضرورت و الزام حجاب را با چه دلالت های گفتمانی و روایتی از مردم بپرسید در تعیین پاسخ آنها بسیار مؤثر است. یعنی اگر بپرسید آیا شما با «حجاب اجباری» موافقید پاسخ شما متفاوت از زمانی خواهد بود که بپرسید آیا شما با «ضابطه مندی پوشش اجتماعی» موافقید؟ این است که من می گویم روایت از قانون برای این طیف از واقعیت قانون مهمتر است. بااینکه این سخن به مفهوم نفی تأثیر شرایط عینی معیشت در راستای گیری های فرهنگی این طیف از جامعه نیست. پس من معتقدم که سرمایه اجتماعی نظام بیش از آنکه تابع وضع قانون حجاب یا رهاسازی آن باشد تابع شرایط اقتصادی کشور و روایت های فرهنگی ما در رسانه است.




1402/04/17
09:45:00
0.0 / 5
386
تگهای خبر: رسانه , فرهنگی
این پست بلاگ سان را می پسندید؟
(0)
(0)

تازه ترین پستهای مرتبط
نظرات کاربران بلاگ سان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۱ بعلاوه ۴
sunblog