خانواده های مردد برای تولد فرزند، چه می خواهند؟
بلاگ سان: برای خیلی از زوج های جوان، مسئله اصلی نبود علاقه به فرزند نیست بلکه نگرانی درباره ی آینده است.
خبرگزاری مهر، گروه جامعه - فاطمه امیر قهرمان:
تصمیم برای فرزندآوری در خیلی از خانواده ها دیگر تنها به علاقه داشتن به فرزند محدود نمی گردد، این تصمیم امروز مجموعه ای از نگرانی ها و پرسش ها درباره ی آینده، شرایط اقتصادی، کیفیت زندگی، حمایت اجتماعی و میزان اطمینان خانواده ها به مسیر پیش رو را در بر می گیرد.
زوج هایی که هنوز برای داشتن فرزند مردد هستند به طور معمول فقط درباره ی هزینه های مستقیم فرزندآوری فکر نمی کنند. آنها درباره ی آینده تحصیلی، سلامت، تربیت، امنیت شغلی و این که در راه والد شدن تا چه اندازه تنها یا حمایت شده خواهند بود، تصمیم می گیرند.
کارشناسان حوزه جمعیت و خانواده باور دارند بااینکه مسایل اقتصادی یکی از فاکتورهای مهم در پایین آوردن تمایل به فرزندآوری است اما در کنار آن متغیرهای اجتماعی مانند اعتماد عمومی، احساس امنیت و سرمایه اجتماعی هم نقش تعیین کننده ای دارند.
اعتماد اجتماعی عامل پنهان در تصمیم خانواده ها
اعتماد اجتماعی به این معناست که افراد تا چه اندازه احساس می کنند در رویارویی با مشکلات، جامعه، نهادهای مسئول و شبکه های پیرامونی در کنار آنها قرار دارند.
بابک نگاهداری رییس مرکز پژوهش های مجلس می گوید: خانواده ها فقط به هزینه های ماه های اول تولد فکر نمی کنند بلکه نگران سالیان بعد، همچون آموزش، تربیت، سلامت، امنیت و آینده فرزند هستند. علاوه بر این برخی خدمات قانونی یا بطور کامل اجرا نشده اند یا دسترسی به آنها خیلی محدود بوده است. حتی در مواردی که مردم از خدمات بهره برده اند، کیفیت برخی خدمات مانند مرخصی زایمان یا مشاوره خانواده نتوانسته رضایت آنان را جلب نماید.
وی تصریح می کند: همین طور لازم است سیاست گذار به این نکته توجه کند که تصمیم برای فرزندآوری یک تصمیم کوتاه مدت نیست بلکه تصمیمی طولانی مدت و مبتنی بر احساس امنیت، توانایی و امید به آینده است. ازاین رو هرچه سیاستها بیشتر بتوانند این احساس امنیت را در خانواده ها ایجاد کنند، احتمال اثرگذاری آنها هم بیشتر خواهد شد. به همین دلیل، بازتنظیم سیاست جمعیتی باید بر تسهیل ساختاری و توانمندسازی خانواده ها استوار باشد تا سیاستها به نیازها و واقعیت های زندگی مردم نزدیک تر شوند.
کارشناسان باور دارند خانواده برای تصمیم به فرزندآوری علاوه بر منابع مالی به احساس ثبات، حمایت و همراهی نیاز دارد زمانیکه افراد احساس کنند مسئولیت تربیت فرزند تنها بر دوش آنها خواهد بود امکان دارد تصمیم خودرا به تعویق بیندازند.
زوج ها قبل از فرزندآوری به چه مشاوره ای نیاز دارند؟
یکی از مباحثی که کارشناسان بر آن تاکید دارند، ضرورت تغییر نگاه به مشاوره های قبل از فرزندآوری است. این مشاوره ها نباید تنها به بررسی شرایط پزشکی محدود شود بلکه باید ابعاد روانی، اجتماعی و خانوادگی تصمیم برای داشتن فرزند را هم پوشش دهد.
نورا خوش چین گل دکترای روانشناسی عمومی اما باور دارد که عدم تمایل به فرزندآوری همیشه به علت مشکلات اقتصادی نیست و در تعدادی موارد مسایل دیگر دخیل است بطورمثال اختلال اضطرابی، شخصیت ضد اجتماعی، عدم مسئولیت پذیری، تجارب ناخوشآیند کودکی از عوامل روحی و روانی هستند که می توانند در تصمیم فرزندآوری نقش ایفا کنند.
وی ادامه می دهد: بطور مثال در اختلال اضطرابی، فرد اضطراب خیلی زیادی درباره ی یک آینده مبهم دارد، این افراد درباره ی اتفاقاتی که در آینده می افتد احساس ترس و نگرانی دارند ازاین رو چنین فردی بطور قطع درباب تولد، رشد و تربیت فرزند هم این اضطراب ها را خواهد داشت. ترس و نگرانی ناشی از اختلال اضطرابی به قدری برای فرد آزار دهنده و غیرقابل کنترل است که فرد تصمیم می گیرد به سوی شرایط ایجاد و محرک این نگرانی و اضطراب نرود.
روایت خانواده هایی که هنوز تصمیم نگرفته اند
برای خیلی از زوج های جوان، مسئله اصلی نبود علاقه به فرزند نیست بلکه نگرانی درباره ی آینده است. یکی از زوج هایی که هنوز برای داشتن فرزند تصمیم قطعی نگرفته اند، می گوید: نگرانی ما فقط هزینه های امروز نیست بیشتر به این فکر می نماییم که آیا می توانیم شرایط مناسبی برای رشد و آینده فرزندمان فراهم نماییم یا نه.
این نگاه نشان داده است تصمیم فرزندآوری، تلفیقی از عوامل اقتصادی، اجتماعی و روانی است و نمی توان آنرا تنها با یک عامل توضیح داد.
حمایت اجتماعی حلقه مفقوده سیاستهای جمعیتی
کارشناسان حوزه جمعیت باور دارند پشتیبانی از خانواده تنها به ارایه مشوق های اقتصادی محدود نمی شود.
محمدجواد محمودی، جمعیت شناس و رییس کمیته مطالعات و پایش سیاستهای جمعیتی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی می گوید: باور به داشتن فرزند بیشتر با مسایل اقتصادی چه ارتباطی دارد؟ قدر مسلم مسایل مالی و اقتصادی می تواند بر موضوع فرزندآوری و نگاه افراد به داشتن فرزند اثرگذار می باشد، اما این رابطه مستقیم نیست و اتفاقاً معکوس است، به این معنا که خانواده های با درآمد بیشتر و پایگاه اقتصادی بالاتر تمایل کمتری به داشتن فرزندان بیشتر دارند! این تجربه ای است که ما با نگاهی بر اطرافیان خودمان هم متوجه آن خواهیم شد.
به اعتقاد کارشناسان، خانواده ها زمانی با اطمینان بیشتری به سوی فرزندآوری حرکت می کنند که احساس کنند در کنار حمایت مالی، خدمات اجتماعی، نظام آموزشی، خدمات سلامت و شبکه های حمایتی هم همراه آنها خواهد بود.
نقش محله و سرمایه اجتماعی در پشتیبانی از خانواده ها
در کنار سیاستهای کلان، نقش رسانه های اجتماعی نزدیک خانواده هم اهمیت زیادی دارد.
محله ای که در آن ارتباط میان همسایه ها، خدمات اجتماعی، حمایت های داوطلبانه و شبکه های همراهی فعال باشد می تواند قسمتی از فشارهای خانواده ها را کم کند. وجود خدمات مشاوره ای در دسترس، پشتیبانی از مادران، شبکه های مراقبتی محلی و مشارکت اجتماعی می تواند احساس تنهایی خانواده ها را کم کند.
تغییر تصمیم خانواده ها از مسیر اعتماد
فرزندآوری در نهایت یک تصمیم شخصی و خانوادگی است اما این تصمیم در یک فضای اجتماعی شکل می گیرد. کارشناسان باور دارند افزایش تمایل خانواده ها به داشتن فرزند نیازمند ایجاد شرایطی است که افراد نسبت به آینده احساس اطمینان بیشتری داشته باشند. مسئله فقط تولد یک فرزند نیست بلکه ایجاد جامعه ای است که خانواده ها در آن احساس کنند برای تربیت نسل آینده تنها نخواهند بود.
منبع: بلاگ سان
این پست بلاگ سان را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین پستهای مرتبط
نظرات کاربران بلاگ سان در مورد این مطلب