اندیشه سید موسی صدر برای جامعه اروپایی
به گزارش بلاگ سان، دوازده سخنرانی برگزیده از امام موسی صدر به تلاش دکتر شبطی ملاط، وکیل لبنانی، توسط انتشارات کمبریج منتشر گردید.
به گزارش بلاگ سان به نقل از خبر آنلاین، کتاب Musa Sadr: Modernity، Shiʿism، and Islamic Humanism اخیرا توسط انتشارات کمبریج به همت دکتر شبطی ملاط انتخاب و به انگلیسی ترجمه و انتشار یافته است.
این کتاب شامل 12 سخنرانی برگزیده از امام موسی صدر است. به بهانه انتشار این کتاب، گفت وگویی کتبی با شبلی ملاط ترتیب دادیم که ترجمه فارسی آن در پی می آید. این گفتگو به همت پایگاه اطلاع رسانی موسسه امام موسی صدر تهیه شده است که می خوانید:
چه معیارهایی در انتخاب مقالات مورد استفاده قرار گرفته است؟
محتوای کتاب از شروع کار برای انتخاب مجموعه ای از نوشته ها و سخنرانی های شاخص امام صدر، تغییرات زیادی پیدا کرد. در مرحله نخست، کتاب تنها شامل هشت فصل بود؛ اما حال در نسخه غائی خود 12 فصل دارد.
اولویت ما در انتخاب متن ها این بود که بُعد فکری بیشتری داشته باشند و کمتر بر رویدادهای روزمره اشاره کنند. سخنان امام که در مطبوعات و رسانه ها ثبت شده اند خیلی فراوان اند، خصوصاً بعد از آنکه در اواخر دهه ۱۹۶۰ شهرت او بعنوان رهبری اصلاح گر در لبنان و منطقه گسترش یافت.
در این کتاب، به جنبه های فکری اندیشه امام، به ویژه آن قسمتهایی که کمتر سیاسی یا غیرسیاسی هستند، اولویت داده ایم.
مهم ترین چالش هایی که در ترجمه کتاب به زبان انگلیسی با آن مواجه شدید چه بود؟
کار بر روی این کتاب حدود هفت سال به طول انجامید. نیمه نخست کتاب در چهار سال اول ترجمه شد و نیمه دوم در سه سال پایانی انتخاب و سپس ترجمه گردید.
این امر موجب شد از چند مترجم استفاده نماییم که همگی شایسته و توانمند بودند؛ بااین حال، ضروری بود از هماهنگی و یکدستی عبارت ها در دو بخش کتاب اطمینان حاصل نماییم تا خواننده میان مفاهیم در ارتباط با اولین مرحله و مطالبی که بعدها ترجمه شده اند، گرفتار سردرگمی نشود.
همچنین، به سبب دشواری قرار دادن هر فصل در یک چارچوب تاریخی جامع، کتاب را برمبنای موضوعات دسته بندی کردیم.
از نظر محتوایی نیز انتخاب ها بر مجموعه ای از متون استوار بود که بتواند، هرچند بصورت محدود، شمه ای از تأثیرات عمیق تر و گسترده تر امام در عرصه اندیشه را به خواننده منتقل کند؛ از مقالات اقتصادی در ارتباط با زمانیکه امام سردبیر مجله «مکتب اسلام» در ایران بود، تا زندگی نامه ای حدودا خودنوشت که اخیراً کشف شده و فصل نخست کتاب را تشکیل می دهد.
من و گارِث اسمیت، در پروسه نظارت بر این کار، سعی کردیم خواننده غیرعرب زبان را با متن همراه نماییم، بی آنکه در هر بخش با انبوهی از واژه های عربی یا فارسی رو به رو شود که امکان دارد او را از وجه جهانی پیام امام دور کند.
سخنرانی ها و نوشته های امام موسی صدر تا چه اندازه قابلیت گسترش و تأثیرگذاری دارند؟ به بیان دیگر، چه گروه ها یا سطوحی از جامعه می توانند از آنها بهره ببرند و به مطالعه آنها بپردازند؟
حال که این نوشته ها برای دامنه وسیعی از خوانندگان به زبان انگلیسی قابل دسترس شده اند، خصوصاً برای دانشجویان دانشگاه، امیدواریم این کتاب زمینه ای جدی برای بحث و گفتگوی علمی در عرصه های مختلف مطالعاتی فراهم کند؛ از جمله، مطالعات اسلامی و شیعی، همین طور علوم سیاسی، تاریخ، اقتصاد و فلسفه.
به نظر شما، الگوی فکری (پارادایم) و مفاهیم اساسی اندیشه امام موسی صدر چیست؟
همان گونه که عنوان کتاب آنرا خلاصه می کند، مدرنیته، میراث شیعی و محوریت انسان بعنوان خلیفه خداوند بر زمین سه الگویی هستند که سخنان و خطابه های امام در این کتاب حول آنها شکل گرفته اند.
نخست، مسئله تقابل و تعامل با آن چه «مدرنیته» نامیده می شود؛ دوم، نگاه امام به انسان، بعنوان الگویی که ریشه های عمیقی در میراث شیعی دارد؛ و سوم، تاکید کلی امام بر انسان گرایی (Humanism) بعنوان یک جریان فلسفی جهانی که دراین خصوص با رهبران دینی معاصر، همچون پاپ پل ششم ــ که در فصل دهم به تفصیل از او یاد می کند ــ اشتراک نظر دارد.
رابطه میان اندیشه امام موسی صدر و چالش هایی که جوامع مسلمان در اروپا امروز با آنها مواجه اند چیست؟ و چطور می توان اندیشه امام موسی صدر را دراین خصوص ارایه کرد؟
در قلب مسیر زندگی و اندیشه امام، تلاشی مستمر برای در دسترس قرار دادن منابع اسلامی ــ که مهم ترین آنها قرآن و حدیث هستند ــ برای هر خواننده ای، فارغ از هویت و پیشینه او، وجود داشت.
گمان نمی کنم «فرد مسلمان در اروپا» در دهه ۱۹۶۰ و اوایل دهه ۱۹۷۰ محور سخنان یا دغدغه های امام بوده باشد؛ برای اینکه جوامع مسلمان اروپا در آن زمان از نظر مسایل و چالش های خود با وضعیت امروز فاصله بسیاری داشتند.
از نظر شما، هدف و پیامی که امام موسی صدر در پی تحقق آن برای جامعه انسانی بود، چه بود؟
از دید من، اهمیت این کتاب برای کسی است که انسان گرایی (Humanism) را بعنوان نگاهی فلسفی در زندگی خود برگزیده، اما با زبان عربی آشنایی چندانی ندارد. این کتاب متونی منحصربه فرد را به زبان انگلیسی در اختیار چنین خواننده ای قرار می دهد.
این میراث فلسفیِ جامع، سرچشمه های مختلفی در تاریخ بشر دارد؛ هم در شرق و هم در غرب، هم در ادیان آسمانی و هم در فلسفه و متون شرعی.
درباره نحوه ارتباط و همکاری با انتشارات دانشگاه کمبریج برای ما بگویید.
اولین کتاب من درباره ی شهید سید محمدباقر صدر، در سال ۱۹۹۳ توسط انتشارات کمبریج منتشر گردید و از آن زمان تاکنون، تا حدودی با انتشارات دانشگاهی و سطح بالایی که از نویسنده انتظار دارند آشنا هستم.
ازاین رو تصور نمی کنم تصمیم برای پذیرفتن این کتاب در این انتشارات تصمیم دشواری بوده باشد؛ برای اینکه سه داور کتاب ــ که البته نام آنها را نمی دانم ــ متخصصانی هستند که جایگاه و اهمیت موسی صدر را می شناسند.
انتشار این کتاب توسط انتشارات دانشگاه کمبریج چه اهمیتی دارد و چه چیزی به جایگاه و میزان انتشار آن می افزاید؟
خوشبختانه انتشارات کمبریج مجموعه مهمی با عنوان Cambridge Texts in the History of Political Thought منتشر می کند. در بین کتاب های این مجموعه، آثاری درباره ی اندیشه سیاسی از افلاطون و ارسطو گرفته تا فیلسوفان عصر روشنگری در غرب و شرق، مانند کانت، هگل و ابن خلدون، وجود دارد. همین طور کتاب هایی درباره ی اندیشه سیاسی نویسندگانی از میراث کهن و معاصر چین انتشار یافته که من قبل تر آنها را نمی شناختم.
این مجموعه برای استادان و دانشجویان سرتاسر جهان، از نظر آموزشی، مجموعه ای کم نظیر است.
همکار من در دانشگاه پرینستون، پروفسور مایکل کوک، نیز نقش اساسی داشت؛ برای اینکه از همان شروع به این کتاب توجه نشان داد تا آنرا در مجموعه ای که خود یکی از ناظران آنست، قرار دهد.
بااین حال، برای انتشار کتاب در سطح و استاندارد مورد انتظار این مجموعه، لازم بود منابع، تاریخ ها، ترجمه و دسته بندی مطالب با دقتی مضاعف بررسی شوند.
چه کسانی در آماده سازی این کتاب با شما همکاری داشتند؟
وقتی می گویم «ما»، منظورم گارث اسمیت است که قبل تر از او یاد کردم؛ روزنامه نگار بریتانیایی که در ایران و لبنان زندگی کرده بود و متاسفانه یک سال قبل از انتشار کتاب از دنیا رفت. همین طور منظورم همکار و همراه او، خانم زینب شرف الدین، است که توانست تعدادی از شکاف ها و دشواری های پیچیده میان متن عربی و انگلیسی را برطرف کند؛ افزون بر مترجمان دیگر.
پشتکار و پیگیری مؤثر در طول این هفت سال نیز از طرف مراکز امام در ایران و لبنان و مسؤلان آنها صورت پذیرفت.
در این بین، خانم حوراء صدر، دختر امام موسی صدر، نقش اصلی را در به سر انجام رساندن کتاب داشت و اگر تلاش او نبود، این پروژه مدت ها پیش متوقف شده بود.
این کتاب واقعا حاصل یک کار گروهی دقیق، دشوار و طاقت فرسا است.
منبع: بلاگ سان
این پست بلاگ سان را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین پستهای مرتبط
نظرات کاربران بلاگ سان در مورد این مطلب